Kanał Elbląski i szlaki wodne Warmii i Mazur

Na Warmii i Mazurach woda bywa nie tylko widokiem, ale i drogą. Opisujemy dwa szlaki: Kanał Elbląski, który łączy jeziora z Zalewem Wiślanym, oraz Szlak Wielkich Jezior Mazurskich, znakowany co roku dla żeglarzy.

Kanał Elbląski i jego pochylnie

Kanał zaprojektował Georg Jacob Steenke, a prace ruszyły w 1844 roku. Główną przeszkodą była różnica poziomów między jeziorami Drużno i Piniewo, wynosząca według Wikipedii 99,5 m. Pokonuje ją pięć pochylni z tak zwanym suchym grzbietem: Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie i Całuny. Pierwsze pochylnie zaczęły działać w 1860 roku (według Wikipedii cztery, według National Geographic Polska trzy), a ostatnią, w Całunach, ukończono w 1881. Główna trasa z Ostródy do Elbląga liczy według źródeł 82 do 84 km, a razem z odnogami, według gov.pl, 151,7 km.

Jak działa pochylnia

Statek wpływa na wózek, który jedzie po szynach przez wzniesienie między dwoma poziomami wody. Ciągną go stalowe liny, a napędza je woda: według Wikipedii spływająca z wyższego poziomu obraca koło wodne, które porusza dwa wózki po równoległych torach, więc jeden jedzie w górę, gdy drugi zjeżdża w dół. W Całunach zamiast koła pracuje turbina Francisa. Od 2011 roku kanał jest Pomnikiem Historii. Rewitalizacja zakończyła się w maju 2015 roku i według PAP kosztowała około 111 mln zł (Wikipedia podaje 115 mln), z czego ponad 48 mln zł pochodziło z dofinansowania z programu Innowacyjna Gospodarka. Przed rejsem sprawdź komunikaty armatora: PAP przypominała w 2018 roku, że pochylnie bywają czasowo wyłączane z ruchu z powodu remontów i usterek.

Szlak Wielkich Jezior Mazurskich

Wody Polskie wyznaczają co roku szlak główny z Węgorzewa przez Giżycko i Mikołajki do Rucianego-Nidy oraz pięć szlaków bocznych: na Śniardwy w stronę Okartowa, na Bełdany do śluz Guzianka, na jezioro Ryńskie do Rynia, z Niegocina na Kisajno przez Kanał Niegociński, jezioro Tajty i Kanał Piękna Góra oraz z Mamr do wsi Ogonki. Oznakowanie ma łącznie około 150 km. National Geographic Polska podaje, że sama trasa ma 132 km, a przepłynięcie jej całości zajmuje 7 do 10 dni. Prowadzi przez jeziora m.in. Nidzkie, Bełdany, Mikołajskie, Tałty, Niegocin, Kisajno i Mamry.

W Giżycku łączy Niegocin z Kisajnem Kanał Łuczański. Według Wikipedii ma 2130 m długości i do 2017 roku nazywał się Kanałem Giżyckim. Według komunikatu z kwietnia 2026 roku w poprzednim sezonie przez śluzy Guzianka, Guzianka II i Przerwanki przeszło ponad 18 tys. jednostek, a śluzowań było ponad 7,5 tys.

Zanim wypłyniesz

Sezon oficjalnie otwiera komunikat żeglugowy Wód Polskich. W 2026 roku Wody Polskie uruchomiły też system ostrzegania przed silnym wiatrem i burzami: 17 masztów sygnalizacyjnych włącza się automatycznie po komunikacie IMGW. Czterdzieści błysków na minutę oznacza ostrzeżenie, dziewięćdziesiąt to alarm i trzeba natychmiast szukać schronienia. Sygnalizacja działa tylko w ciągu dnia.