Podcasty i audycje na żądanie: jak radio publikuje archiwum i jak go słuchać

Radio kojarzy się z ramówką: audycja leci o ustalonej porze i trzeba ją złapać. Podcasty i audycje na żądanie odwracają tę zasadę, bo słuchacz wybiera moment sam. Wyjaśniamy, czym jest podcast, jak radio publikuje archiwum i jak z niego korzystać.

Czym jest podcast i audycja na żądanie?

Według Wikipedii podcast to internetowa publikacja audio lub wideo, zwykle w postaci regularnych odcinków. Wikipedia pisze, że pierwszy szkic wykorzystania RSS do publikowania treści audio i wideo pochodzi z 2000 roku, a w Polsce podcasting pojawił się na początku 2005 roku, przy czym za pierwszy podcast uznaje się „Warsaw calling”. Badacze z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, którzy w latach 2017 i 2018 przeanalizowali dziewiętnaście podcastów, uznali, że polskie podcasty częściej stawiają na treść niż na rozrywkę.

Audycja na żądanie to w potocznym rozumieniu nagranie audycji udostępnione do odtworzenia w dowolnym momencie. Ustawa o radiofonii i telewizji definiuje wprost tylko audiowizualną usługę medialną na żądanie, czyli udostępnianie audycji audiowizualnych z katalogu w wybranym przez użytkownika momencie. Audycję radiową określa jako ciąg dźwięków stanowiący odrębną całość w programie.

Jak radio publikuje archiwum: RSS i platformy

Podcasty publikuje się przez kanał RSS. Według specyfikacji RSS to format rozpowszechniania treści internetowych, będący dialektem XML. Odcinek audio opisuje element „enclosure” z trzema atrybutami: adresem pliku, rozmiarem w bajtach i typem MIME (specyfikacja RSS 2.0.11 z 30 marca 2009 roku). Aplikacje odczytują kanał i same pobierają nowe odcinki.

Kanał RSS jest wspólnym punktem dla platform, choć każda ma własne wymagania:

• Apple Podcasts wymaga RSS 2.0, publicznie dostępnego adresu bez hasła, unikalnego i niezmiennego identyfikatora GUID każdego odcinka oraz serwera obsługującego zapytania HEAD i zakresy bajtów. Adresy i nazwy plików odcinków mają zawierać tylko znaki ASCII, a duplikaty adresów plików Apple ignoruje. Do zgłoszenia potrzebne jest konto w Apple Podcasts Connect.
• Spotify przyjmuje podcast hostowany gdzie indziej po podaniu adresu kanału RSS w Spotify for Creators.
• YouTube pozwala połączyć kanał RSS w YouTube Studio. Właściciel potwierdza to kodem wysłanym na adres z kanału, a funkcja jest dostępna tylko w wybranych krajach, więc listę krajów sprawdzisz w pomocy YouTube. Każdy odcinek z kanału staje się tam filmem z grafiką programu, a usunięcie go na YouTube nie usuwa go z kanału RSS.

Wiele stacji publikuje archiwum także na własnej stronie. Polskie Radio ma serwis podcastów z kategoriami „Podcasty z audycji” i „Podcasty oryginalne”, Radio Kampus dział Podcasty, a Radio Olsztyn odsyła ze swojej strony do archiwum podcastów.

Jak podcast ma się do ramówki i do praw?

Ramówka porządkuje program w czasie: audycja ma swoją godzinę i trafia do tych, którzy akurat słuchają. Odcinek podcastu to coś, co zostaje po emisji, i można go włączyć, kiedy się chce. Stacja może więc publikować nagrania audycji po ich nadaniu, jak „Podcasty z audycji” Polskiego Radia, a obok ramówki prowadzić osobny dział podcastów, jak Radio Kampus.

Prawa to osobna sprawa. Prawa do muzyki i innych utworów w nagraniu wymagają ustalenia, jakie licencje są potrzebne i od kogo. Zasady omawiamy w artykule licencje muzyczne dla radia internetowego, a w razie wątpliwości zapytaj prawnika. Platformy mają dodatkowo własne regulaminy. Jeśli myślisz o własnej stacji z archiwum audycji, zajrzyj na stronę o własnym radiu.

Jak słuchać podcastów i audycji na żądanie?

• W przeglądarce: na stronie stacji lub serwisu podcastów. W serwisie Polskiego Radia przy odcinku jest link „Posłuchaj” i podany czas trwania.
• W aplikacji: aplikacja Apple Podcasts pozwala obserwować programy oraz zapisywać i pobierać odcinki. Gdy programu nie ma w katalogu, można go obserwować po adresie RSS: na Macu wybierasz w menu Plik opcję obserwowania programu po adresie URL i wklejasz adres kanału, który zwykle znajdziesz na stronie podcastu.
• Na platformach: ten sam program, przekazany przez RSS, może pojawić się w Spotify i w YouTube, więc słuchacz wybiera miejsce, które mu odpowiada.

Odcinek odtwarzany z sieci zużywa dane tak jak strumień radia o tej samej przepływności. Jak to policzyć, pokazujemy w artykule gdzie słuchać radia internetowego. Stacje z naszego regionu zebraliśmy w katalogu radiów.